ศูนย์เครื่องปั้นดินเผา



         ผลิตภัณฑ์ของเกาะเกร็ดคือเครื่องปั้นดินเผา ในอดีต เมื่อชาวมอญอพยพมาอยู่ที่เกาะเกร็ดแล้ว ก็ได้เริ่มทำเครื่องปั้นดินเผาเพื่อเป็นอาชีพ การทำเครื่องปั้นดินเผาที่เกาะเกร็ดในวันนี้ จึงสืบเนื่องกันมาแต่ครั้ง เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดเป็น ประเภทไม่เคลือบเนื้อดิน และส่วนใหญ่เป็นสีส้มอ่อนจนถึงสีแดง จุดเด่นคือการมีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น ได้แก่ การแกะสลักหรือฉลุลายอย่างวิจิตรบรรจง การปั้นรูปทรงและองค์ประกอบ ซึ่งแสดงถึงการสืบทอดศิลปะของชาวมอญแต่โบราณ เอกลักษณ์เฉพาะถิ่นนี้ เองที่เป็นความน่าสนใจ ทำให้ผู้ซื้อและนักท่องเที่ยวรู้สึกว่า เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดมิใช่ของดาษดื่น แต่คือผลงานศิลปะ ซึ่งสืบทอดกันมาจากอดีตจนถึงปัจจุบัน และจะสืบทอดกันต่อไปในอนาคต ที่เกาะเกร็ด มีการทำเครื่องปั้นดินเผาซึ่งไม่เน้นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นด้วยเช่นกัน



         เครื่องปั้นดินเผา หมายถึง ภาชนะและเครื่องมือที่ทำจากดินรูปทรงต่างๆตามความต้องการใช้ดินเหนียวและดินขาวหรือดินชนิดต่างๆในการทำเครื่องปั้นดินเผา เครื่องปั้นดินเผานั้นสามารถบ่งบอกความเป็นมาของมนุษย์อันยาวนานบอกวิถีชีวิตการดำเนินชีวิตแลผลงานต่างๆที่เกิดขึ้นลวดลายล้วนมากจากสมองของช่างฝีมือที่เกิดขึ้นในกลุ่มหมู่บ้านหรือจังหวัดนั้น เราพบเครื่องปั้นดินเผานี้มาก่อนยุคประวัติศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผาก่อนยุคประวัติศาสตร์ คือเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง (อายุประมาณ 5,600 – 1,800 ปี) มีทั้งหมด 3 สมัย คือ สมัยต้น สมัยกลาง และสมัยปลายและอีกทางหนึ่งที่น่าสนใจคือเครื่องปั้นดินเผาทางชาวมอญ เครื่องปั้นดินเผาทางชาวมอญมีภูมิปัญญามรดกตกทอดมากว่า 200 ปีแล้ว เป็นชุมชนมอญที่อาศัยอยู่ในอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี หรือเรียกได้ว่าเกราะเกร็ดอย่างที่ทุกคนรู้จักกันดีในปัจจุบัน ทรัพยากรดินที่สามารถขุดเองได้และผสมกับภูมิปัญญานั้นทำให้เครื่องปั้นดินเผาชาวมอญเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี เพราะการสร้างสรรค์ผลงานจากดินมากมาย มีความสวยงามทำให้ชาวมอญส่วนใหญ่ก็ยึดอาชีพในการปั้นเครื่องปั้นดินเผาเป็นอาชีพหลักและสืบสานให้ลูกหลานจนถึงปัจจุบัน


10

         ป้าตุ่มบอกว่า... "เครื่องปั้นดินเผานั้นมาจากชาวมอญหนึ่งในนั้นก็คือบ้านป้าตุ่มที่เกราะเกร็ดเปิดให้เข้าชมกัน หนึ่งวันนั้นช่างปั้นเครื่องปั้นดินเผาจะปั้นได้ประมาณ 100 – 400 ใบต่อวัน และต่อช่าง 1 คน การปั้นเครื่องปั้นดินเผานั้นไม่ใช่ง่ายกว่าจะปั้นให้เป็นรูปร่างและกว่าจะเริ่มขึ้นลายให้สวยงาม และเราจะมีบ่อในการพักดิน ดินที่ใช้ก็คือดินเหนียวที่ใช้การปั้น สมัยก่อนนั้นสามารถขุดกันหน้าบ้านได้เลย