วัดศาลากุล





ที่ตั่ง


         วัดศาลากุล ตั้งอยู่ที่บ้านศาลากุล หมู่ 2 ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี


ประวัติ


         วัดศาลากุล เป็นวัดที่สร้างมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายเป็นวัดของชุมชนที่มีประชากรไม่มาก เนื่องจากในสมัยนั้นประชาชนไม่นิยมอยู่อาศัยในบริเวณชายตลิ่งที่เป็นที่ดินงอก เพราะการสัญจรไปมาทางน้ำไม่สะดวกเหมือนเช่นบริเวณริมแม่น้ำที่ไม่มีดินงอก ผู้คนจึงมาอยู่กันในลัดเกร็ด และบริเวณทางตลาดท่าทรายมากกว่า วัดศาลากุลเมื่อเริ่มสร้างวัดคงอยู่ไม่ห่างจากแม่น้ำมาก และมีคลองวัดศาลากุลเป็นทางเชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยา ต่อมาที่ดินงอกออกไปมาก ปัจจุบันนี้วัดศาลากุลจึงอยู่ห่างจากแม่น้ำเจ้าพระยามากเช่นกัน

         ศาลากุลถูกปล่อยทิ้ร้าง ตั้งแต่ครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาจนถึงประมาณสมัยรัชกาลที่ 2 เป็นช่วงเวลาที่มีการค้ากับต่างประเทศมากอีกครั้งหนึ่ง มีเรือสำเภามาจอดที่ปากด่านเพื่อรอรับสินค้า เช่น ครั่ง ข้าว ไม้ฝาง ฯลฯ ไปขายยังต่างประเทศ ในการค้าด้วยเรือสำเภาครั้งนั้นมีพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ใช้เรือสำเภาค้าขายกับเมืองจีนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ พระราชโอรสในรัชกาลที่ 2 ต่อมาได้เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติเป็นพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เหล่าข้าราชบริพารในพระองค์ที่มาในเรือสำเภานั้นได้จอดพักเรือสำเภาบริเวณหน้าวัด ได้บูรณปฏิสังขรณ์วัดนี้ ซึ่งมีประวัติของวัดนี้ที่เกี่ยวข้องกับเจ้านายฝ่ายหน้าได้มาบูรณะวัดนี้

         เจ้าพระยารัตนาธิเบศร์ (กุน) สมุหนายก ได้รับราชการตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช มาจนถึงสมัยรัชกาลที่ 2 มีสำเภาค้าขายกับจีน โดยที่ตัวท่านเป็นคนจีน และได้มาสร้างศาลาให้บริวารพักบริเวณใกล้วัด ศาลานี้คนทั่วไปจึงเรียกกันว่า ศาลาเจ้าคุณกุน หรือศาลาจีนกุน วัดที่อยู่ใกล้ศาลาจึงเรียกว่า วัดศาลากุล รวมทั้งเป็นชื่อเดิมของเกาะเกร็ดด้วย เมื่อการค้าสำเภายกเลิกไป บริเวณวัดศาลากุลที่สงบเงียบจึงเป็นวัดสำหรับพระสงฆ์ผู้รักสงบ หลวงพ่อสุ่น พระเกจิอาจารย์ อดีตเจ้าวาสวัดศาลากุล เป็นเถระที่มีชื่อเสียงของวัดศาลากุลนี้ สำหรับชื่อวัดนั้นเขียนแตกต่างกันเป็น 2 อย่างคือ ศาลากุล และศาลากุน แต่ปัจจุบันใช้ วัดศาลากุล วัดมีที่ดินทั้งหมด 40 ไร่ เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบันชื่อพระครูธรรมะคุณากร มีพรรษา 25 พรรษา มีพระภายในวัดจำนวน 12 รูป


สิ่งสำคัญภายในวัด


อุโบสถ

         เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กขนาด 5 ห้อง หลังคาลด 2 ชั้น มีมุขคลุมชานชาลาทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ และคันทวยปูนประดับกระจกหน้าบันเป็นปูนปิดทองประดับกระจก

วิหารด้านใต้อุโบสถ

         มีวิหารประดิษฐานรูปหล่ออดีตเจ้าอาวาสเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กชั้นเดียว ช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ และหน้าบันเป็นปูนปิดทองประดับกระจกสี

สระน้ำ

         บริเวณด้านตะวันออกของหมู่กุฏิใกล้คลองวัดศลากุลมีสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมสำหรับกักน้ำจากคลองทางวัด สมัยก่อนพระสงฆ์ใช้ฉันใช้ทรงน้ำได้ ผนังของสระทั้งสี่ด้านก่ออิฐฉาบปูน แต่ละด้านมีทางเดินลงไปสระได้ บนได้ทางเดินลงสระนั้นก่อเป็นผนังเหมือนเป็นขอบสระชั้นใน การออกแบบสระน้ำเช่นนี้เป็นภูมิปัญญาเชิงช่างที่ดี ถัดจากสระน้ำมาทางด้านคลอง มีสะพานปูนเล็กๆ ที่สร้างคร่อมคลองเล็กที่เข้าไปที่อู่เก็บเรือของวัด สะพานปูนนี้ออกแบบง่าย ๆ แต่สวยงามและกลมกลืนกับธรรมชาติริมคลองหน้าวัดนี้